Luka 12
Jesu mbwaakacenjezya kuupaupa ameso
1 Ciindi eeco bantu bali zyuulu-zyuulu nibakabungana antoomwe cakusyanikizyanya, Jesu wakaambila basikwiiya bakwe kusaanguna, wakati, “Amucenjele amimena ya Bafalisi, ngamba kupaupa ameso kwabo. 2 Taakwe nocivumbidwe buti citakwe kuyooyubununwa pe, alimwi zisisidwe zyoonse ziyoozibwa. 3 Aboobo kufumbwa ncomwaambila mumudima ciyoomvwigwa aantangalala, atwalo twaambo ntomuvwiya-vwiya mutwanda twanu tujedwe, tuyooambilizigwa cakoongolola atala aanduli zyamaaanda.
Ooyo weelede kuyoowegwa
4 “Nobeenzuma, ndamwaambila mutanoobayoowi aabo bajaya mubili buyo pele kuzwa aawo taakwe cimbi ncobakonzya kucita. 5 Pele ndilamutondezya ooyo ngomweelede kuyoowa. Amuyoowe Leza uunga amana kujaya mubili alimwi ulijisi nguzu zyakuuwaala mubbibi lyamulilo uutamani. Iiyi, ncobeni ndati, ooyo ngomweeelede kuyoowa!
6 “Sena tutiiti tosanwe tatuulwi buyo tuli tobilo? Nikubaboobo taakwe akomwe kato kalubidwe kuli Leza. 7 Ncobeni, aalo masusu aali kumitwe yanu uluuzi mweelwe wangawo. Nkaako mutayoowi, nkaambo nywebo mulayandika kapati kuli Leza kwiinda tutiiti tunji-tunji!
Zyakuzumina akukaka Jesu
8 “Alimwi ndamwaambila kuti, kufumbwa ooyo uundizumina kumbele lyabantu, awalo Mwanaa Muntu uyoomuzimina kumbele lyabangelo ba Leza. 9 Pele ooyo uundikaka kumbele lyabantu, awalo Mwanaa Muntu uyoomukaka kumbele lyabangelo ba Leza.
10 “Kufumbwa ooyo uukanana cakubisya-bisya Mwanaa Muntu ulakonzya kulekelelwa, pele ooyo uusampaula Muuya Uusalala takooyoolekelwa pe.
11 “Baakumujata kuti mukabetekwe muzikombelo, nikuba kubabetesi naa kubeendelezi, mutakalibiliki kuti muyooliiminina buti mukwaamba kwanu, nikuba kuyeeya kuti, ‘Ino tukaambe nzi?’ 12 Nkaambo Muuya Uusalala uyoomwiisya ncomweelede kwaamba muciindi nciconya eeco.”
Buvubi bwini-bwini mbobubede
13 Umwi muntu wakali munkamu wakati kuli Jesu, “Mwiiyi, ndaambilila mwanookwesu kuti andaabile cipaanzi calubono ndwaakatusiila mufu taata.”
14 Pele Jesu wakati kulinguwe, “Yebo omuntu, ino nguni wakandicita kuti ndibe sikwaabanya lubono ndumwakakona kumufu uso, naa kuba mubetesi akati kanu nyobilo?” 15 Jesu wakayungizya akuti kuli boonse, “Amucenjele, alimwi amulilangisisye nobeni kuti mutabi bantu bayandisya lubono, nkaambo buumi bwamuntu tabuli muzintu zyavubide, nikuba kuti uvubide buti.”
16 Mpoonya Jesu wakabaambila cikozyanyo wakati, “Umwi muntu muvubi wakajisi muunda wakabbala cilyo cinji. 17 Abone boobo wakatalika kuliyeeya mumoyo wakwe wati, ‘Nsijisi matala aakubikka cilyo cangu coonse eeci. Ino ndacita buti?’ 18 Kumamanino wakalyaambila kuti, ‘Mboobu mbweticite. Ndaamwaya oonse matala aangu maniini kuti njake aambi mapati kwiinda, mwetiyobwede cilyo cangu alubono lwangu lumwi loonse. 19 Eelyo nentaambile muuya wangu kuti, O muuya wangu! Ulivubide lubono lunji-lunji lukonzya kukkala kwamyaka minji, aboobo liibe, lya, nywa, sobana.’ 20 Pele Leza wakati kumuntu ooyo, ‘Webo omuntu mufuba-fuba! Sunu masiku ngoonya aaya ulafwa. Lino zintu zyoonse eezi nzyooyobola zilaba zyani?’”
21 Jesu wakamanizya akwaamba kuti, “Oobu mbokubede kulibaabo balilundikila lubono. Tabali bavubi beni-beni kuli Leza.”
Syoma muli Leza
22 Mpoonya Jesu wakaambila basikwiiya bakwe kuti, “Nkaambo kaako ndamwaambila kuti mutalibiliki azyabuumi bwanu, kuti muyoolya nzi, naa mukasame nzi. 23 Nkaambo buumi mbubotu kwiinda cilyo awalo mubili mupati kwiinda zyakusama. 24 Amuyeeye bacikwangala, tabasyangi, tabatebuli, tabajisi ciyobwedo naaba matala. Nikuba boobo Leza ulabasanina. Sena nywebo tamuzi kuti mulayandika kapati kuli Leza kwiinda mbabo? 25 Alimwi, nguni akati kanu uunga, kwiindila mukulibilika amakani aazyabuumi bwakwe, ulakonzya kuyungizya buumi bwakwe naaceya? 26 Naa kuti kamukacilwa cintu ciniini cili boobu, ino mulikatazizya nzi azintu zyoonse eezi zimwi?
27 “Amulange muluba-luba aamusokwe mbuli mbwaakomena, taabeleki, taaluki zisani. Pele ncobeni ndamwaambila kuti, naba Solomoni, mubulemu bwakwe kunyina naakasamide mbuli ngawo pe. 28 Leza uusamika bwizu, oobo bunga sunu mbubotu, pele juunza bwayuma, bwaba buyo bwakutenta mumulilo, mwati nywebo nobantu, inga ulamulekelela buyo katamuyandili zyakusama zimweelede na? Nywebo nobasilusyomo luniini!
29 “Aboobo mutalibiliki nikuba kuyeeyesya lyoonse ncomutilye ancomutinywe. 30 Nkaambo bakunze balalipenzya kuyandaula zintu eezi. 31 Pe, nywebo amuyandaule bwami bwakwe, eelyo zintu eezi muyoozipegwa azyalo.
Buvubi bwakujulu
32 “Nywebo nokatanga kaniini mutayoowi, nkaambo Uso cakamubotela kumupa bwami. 33 Amuuzye lubono ndomujisi lino, nkabela mali ngomutijane mugwasye bacete. Amulijanine zikwama zitakulumpali, alimwi lubono lwanu amuluyobwede kujulu ooko nkolutakooyooceya, nkaambo ooko taakwe mubbi uukonzya kusika kulindulo anzyundu tazikonzyi kulunyonyoona pe. 34 Lino kufumbwa kuli lubono lwanu nkokunooli mizeezo yanu.
Balindizi bapakamene
35 “Kamulibambide cakupakamana. Amulyaange cakujatisya mucibuno, amuzyaange zibuno zyanu kabotu, alimwi malambe aanu kaayaka lyoonse. 36 Amube mbuli babelesi balindilila simalelaabo uuboola kumunzi kuzwa kupobwe lyabwiinga. Ooyo ngobati mbwatikonkomwede buyo, mbwatisikile, bafwambaane mpoonya-mpoonya kumujalwida. 37 Balaacoolwe aabo babelesi mbatizoojane balalindila akulibambila kucinga simalelaabo asika! Ncobeni ndamwaambila kuti uyoosamununa zikobela zyakwe zyabulemu mukubakutaukila kuti abasanine. 38 Balaacoolwe aabo babelesi mbatizoojane simalelaabo kabalindila akulibambila kusika kwakwe, nikuba kuti waboola akaandabwe, ambweni kumbali kubucedo, nikuba aaselukila nkuku, ulabajana kabalindila mbubonya oobo! 39 Pele amuzibe eeci! Kuti mukamwini ŋanda kazi kuti mubbi uboola ciindi nzi, inga walindila, taleki kuti mubbi anjile muŋanda yakwe abbe. 40 Anywebo mbubonya, amukkale kamulibambilide lyoonse, nkaambo Mwanaa Muntu uyoosika ciindi ncomutamulangili.”
Mubelesi uusyomeka autasyomeki
41 Nkabela Pita wakabuzya kuti, “Omwami, sena waambila buyo ndiswe tolikke cikozyanyo eeci, naa abantu boonse?”
42 Mwami wakaingula kuti, “Ino nguuli mubanzi musongo uusyomeka? Nguyooyo uyoobikkwa asimalelo wakwe kuti alange babelesinyina kuti kabapa zyaabilo cazyakulya muciindi ceelede. 43 Ulilelekedwe ooyo mubelesi, ngwanga simalelo wakwe aboola, wajana ucicita oobo! 44 Ncobeni ndamwaambila kuti simalelo wakwe uyoomukkazika kuti abe mulangi walubono lwakwe loonse. 45 Pele kuti mubelesi wati, ‘Simalelo wangu wamuka kuboola,’ kwamana watalika kuuma babelesi baalumi abakaintu, akutalika kulya akunywa akukolwa, 46 simalelo wamubelesi ooyo uyooboola mubuzuba mbwatamulangili aciindi ncatazi. Uyoomusubula uyoomubikka mubusena bomwe abaabo batasyomeki. 47 Lino mubelesi uuzi ncayanda simalelo wakwe kuti acite, pele kwamana talibambilili kuti acicite, uyoosubulwa kwiindila mukuumwa kapati. 48 Pele mubelesi uutazi ncayanda simalelo wakwe, kuti wacita cintu akucilubizya mukutaziba, inga ulaumwa buyo aasyoonto. Nkaambo muntu uupegwa kunji, kuyoolangilwa kunji kuzwa kulinguwe, alimwi kumuntu uupegwa kunji abantu bayooyanda ciinda kunji kuzwa kulinguwe.
Bantu bayooandaana akaambo ka Jesu
49 “Ndakazida kuwaala mulilo munyika. Ndali kuyandisya kapati kuti ooyu mulilo kuukutwidwe kale! 50 Ndijisi lubbapatizo ndweelede kutambula. Nkaako moyo wangu uli mumapenzi mane kusikila limwi lubbapatizo oolu lukamane! 51 Sena muyeeya kuti mebo ndakazida kweeta luumuno munyika? Peepe, ndamwaambila kuti ndakazida kweeta lwaandaano. 52 Nkaambo kuzwa sunu kuyooba lwaandaano mumikwasyi, mukwasyi uujisi bantu bosanwe uyoolyaandaanya, botatwe balalwana beenzinyina bobilo, abalo bobilo balalwana aabo botatwe. 53 Bamawisi bayoolwana bana babo balombe, mbubonya abalo bana balombe mbobayoolwana mawisi. Bamanyina bayoolwana bana babo basimbi, mbubonya abalo bana basimbi bayoolwana bamanyina. Bamanyinazyala bayoolwana bamukabana, mbubonya abalo bamukabana bayoolwana bamanyinazyala.”
Kuziba ziindi
54 Alimwi Jesu wakati kumakamu aabantu, “Nimubona kkumbi kalizwa kumbo, mwaamba kuti, ‘Imvula ili aafwiifwi,’ kwamana inga yawa ncobeni. 55 Alimwi nimubona kuti luuwo lwazwida kumusanza mwalati, ‘Sunu kunoopya kapati,’ kwamana inga kwaba mbubonya oobo. 56 Nywebo nobasikuupaupa ameso mulizi mbokwaambwa nomubona kusandauka-sandauka kwanyika akwajulu akuziba ncocaamba, ino nkaambo nzi ncomutakonzyi kuziba ncocaamba kusandauka kwazintu zyamazuba aano?
Kululamika kaambo asimulandunyoko
57 “Ino nkaambo nzi ncomutali koswedi nobeni eeco ciluleme? 58 Kuti naa simulandunyoko ukutola kunkuta, yebo uleelede kuti umukombelezye nomuciya bweenda anguwe munzila kuya kubabetesi. Nkaambo ambweni inga waakukutola kumubetesi, kwamana mubetesi awalo waakukwaaba kumulangi wantolongo kuti akubikke muntolongo. 59 Ncobeni, ndamwaambila kuti tokooyoozwa oomo kusikila ukabbadele kali kamamanino.”